|
Άνοια
Τι είναι η άνοια;
Η άνοια είναι ένας γενικός όρος που περιγράφει έκπτωση σε μία ή περισσότερες γνωστικές λειτουργίες, όπως είναι η μνήμη, η προσοχή, η γλώσσα, η οπτικοχωρική αντίληψη, η κρίση και οι εκτελεστικές λειτουργίες, σε βαθμό που επηρεάζεται η καθημερινή λειτουργικότητα και η αυτονομία του ατόμου.
Υπάρχουν διαφορετικές μορφές άνοιας, με συχνότερη τη νόσο Alzheimer η οποία αφορά το 60-70% των περιπτώσεων. Η έγκαιρη αναγνώριση των συμπτωμάτων έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς ορισμένες αιτίες γνωστικής έκπτωσης είναι δυνητικά αναστρέψιμες, ενώ η έγκαιρη διάγνωση των νευροεκφυλιστικών νοσημάτων επιτρέπει την κατάλληλη θεραπευτική και υποστηρικτική παρέμβαση.  |
|
Ποια είναι τα συχνότερα συμπτώματα της άνοιας;
Τα συμπτώματα διαφέρουν ανάλογα με την αιτία και το στάδιο της νόσου. Συχνά περιλαμβάνουν:
01
Προοδευτική δυσκολία στη βραχυπρόθεσμη μνήμη
02
Επαναλήψεις ερωτήσεων ή ιστοριών
03
Δυσκολία στην ανεύρεση λέξεων και στην επικοινωνία
04
Δυσκολία στην οργάνωση και στην εκτέλεση σύνθετων καθημερινών δραστηριοτήτων
05
Προβλήματα προσανατολισμού στον χρόνο ή στο χώρο
06
Μειωμένη κρίση και ικανότητα λήψης αποφάσεων
07
Δυσκολία στη διαχείριση χρημάτων, φαρμάκων ή άλλων καθημερινών υποχρεώσεων
08
Μεταβολές στη συμπεριφορά, την προσωπικότητα ή τη διάθεση
09
Δυσκολίες στη βάδιση ή στην εκτέλεση σύνθετων κινητικών δραστηριοτήτων, ανάλογα με την αιτία
|
|
Διαφορετικές μορφές
Ποιοι είναι οι συχνότεροι τύποι άνοιας;
Οι συχνότερες μορφές άνοιας είναι:
Νόσος Alzheimer
η πιο συχνή αιτία άνοιας, σχετίζεται με συσσώρευση παθολογικών πρωτεϊνών στον εγκέφαλο, σύνηθες πρώτο σύμπτωμα αποτελεί η διαταραχή της βραχυπρόθεσμης μνήμης
Αγγειακή άνοια
σχετίζεται με αγγειακές βλάβες του εγκεφάλου, εκδηλώνεται συνήθως με αλλαγές στην προσωπικότητα, στη βάδιση και διαταραχή στις εκτελεστικές λειτουργίες
Άνοια με σωμάτια Lewy
χαρακτηρίζεται από διακυμάνσεις της γνωστικής λειτουργίας, οπτικές ψευδαισθήσεις και παρκινσονικά συμπτώματα
Μετωποκροταφική άνοια
συχνά εκδηλώνεται με μεταβολές της συμπεριφοράς ή της γλώσσας
Μικτή άνοια
όταν συνυπάρχουν περισσότερες από μία παθολογίες, όπως νόσος Alzheimer και αγγειακή εγκεφαλική νόσος
Υπάρχουν επίσης λιγότερο συχνές μορφές άνοιας, καθώς και δευτεροπαθείς αιτίες γνωστικής έκπτωσης που απαιτούν διαφορετική διαγνωστική και θεραπευτική προσέγγιση.
|
 Νευρολογική Αξιολόγηση
Πώς γίνεται η διάγνωση της άνοιας;
Η διάγνωση δεν βασίζεται σε μία μόνο εξέταση. Απαιτείται ολοκληρωμένη νευρολογική αξιολόγηση, η οποία περιλαμβάνει:
• λεπτομερές ατομικό και οικογενειακό ιστορικό
• πληροφορίες από τον ασθενή καθώς και από άτομο του στενού περιβάλλοντός του • αξιολόγηση των γνωστικών λειτουργιών με κατάλληλες δοκιμασίες • εκτίμηση της λειτουργικότητας και της αυτονομίας • νευρολογική κλινική εξέταση • εργαστηριακό έλεγχο για αποκλεισμό ή αντιμετώπιση δυνητικά αναστρέψιμων αιτιών • απεικόνιση του εγκεφάλου, συνήθως με αξονική ή μαγνητική τομογραφία Σε επιλεγμένες περιπτώσεις μπορεί να χρειαστούν πιο εξειδικευμένες εξετάσεις, όπως νευροψυχολογικός έλεγχος, εξέταση εγκεφαλονωτιαίου υγρού ή βιοδείκτες της νόσου Alzheimer.
|
|
Έγκαιρη Αξιολόγηση
Γιατί είναι σημαντική η έγκαιρη διάγνωση;
Η έγκαιρη διάγνωση επιτρέπει:
• την αναζήτηση της αιτίας της γνωστικής έκπτωσης
• την αναγνώριση δυνητικά τροποποιήσιμων αιτιών ή παραγόντων κινδύνου • την έγκαιρη έναρξη της κατάλληλης θεραπείας • την αντιμετώπιση παραγόντων που μπορεί να επιδεινώνουν τη γνωστική λειτουργία στα πλαίσια ενός νευροεκφυλιστικού νοσήματος • την ενημέρωση και εκπαίδευση του ασθενούς και της οικογένειας • τον έγκαιρο σχεδιασμό της μελλοντικής φροντίδας • την αξιολόγηση της καταλληλότητας για νεότερες θεραπευτικές επιλογές, όπου αυτές ενδείκνυνται |
|
Θεραπευτική Αντιμετώπιση
Υπάρχει θεραπεία για την άνοια;
Η θεραπεία εξαρτάται από την αιτία της γνωστικής διαταραχής.
Σε ορισμένες αναστρέψιμες περιπτώσεις αντιμετωπίζεται ο συγκεκριμένος παράγοντας που ευθύνεται για τη γνωστική έκπτωση. Στις νευροεκφυλιστικές μορφές άνοιας υπάρχουν φαρμακευτικές θεραπείες που μπορούν να βελτιώσουν ορισμένα συμπτώματα και να καθυστερήσουν την εξέλιξη της νόσου. Εξίσου σημαντικές είναι οι μη φαρμακευτικές παρεμβάσεις, η σωματική και νοητική δραστηριότητα, η αντιμετώπιση των αγγειακών παραγόντων κινδύνου, η καλή ποιότητα ύπνου καθώς και η ενημέρωση και υποστήριξη των φροντιστών. Για επιλεγμένους ασθενείς με πρώιμη νόσο Alzheimer υπάρχουν πλέον και θεραπείες που στοχεύουν την υποκείμενη παθολογία της νόσου και μπορούν να επιβραδύνουν την εξέλιξή της. Η εφαρμογή τους προϋποθέτει εξειδικευμένη αξιολόγηση και αυστηρά κριτήρια επιλογής. |
|
Πότε πρέπει να απευθυνθώ σε νευρολόγο;
Συνιστάται νευρολογική αξιολόγηση όταν η διαταραχή μνήμης ή άλλες γνωστικές δυσκολίες:
• γίνονται αντιληπτές από την οικογένεια ή το ίδιο το άτομο
• επιμένουν ή επιδεινώνονται με την πάροδο του χρόνου • επηρεάζουν την εργασία ή τις καθημερινές δραστηριότητες • συνοδεύονται από αλλαγές στη συμπεριφορά ή την προσωπικότητα • εμφανίζονται σε συνδυασμό με νευρολογικά συμπτώματα, όπως διαταραχή βάδισης, τρόμος ή παρκινσονικά συμπτώματα Η αξιολόγηση είναι ιδιαίτερα σημαντική ακόμη και αν το άτομο εξακολουθεί να διατηρεί σε μεγάλο βαθμό την αυυτονομία του.
|
|
Δρ. Ευαγγελία Πανταζή
Η προσέγγιση στο Νευρολογικό Ιατρείο
Η διερεύνηση της διαταραχής των γνωστικών λειτουργιών πραγματοποιείται με εξατομικευμένη νευρολογική αξιολόγηση που περιλαμβάνει το ατομικό και οικογενειακό ιστορικό, την παρούσα νόσο, τη λεπτομερή νευρολογική και φυσική εξέταση όσον αφορά τόσο σημεία προσβολής του νευρικού συστήματος όσο και αναζήτηση σημείων συστηματικής νόσου η οποία θα μπορούσε να ευθύνεται για τη νοητική διαταραχή, αξιολόγηση οποιασδήποτε συνυπάρχουσας κινητικής διαταραχής, ύπαρξη πυραμιδικής ή εξωπυραμιδικής σημειολογίας και προσεκτική εξέταση της βάδισης και του λόγου.
Πέραν των καθιερωμένων κλινικών πληροφοριών, χορηγείται μια σειρά έγκυρων κλιμάκων δοκιμασμένων σε ελληνικό πληθυσμό. Ακολούθως το άτομο καθοδηγείται στην πραγματοποίηση εργαστηριακού και απεικονιστικού ελέγχου και σε επιλεγμένες περιπτώσεις, όταν αυτό κρίνεται αναγκαίο, εξειδικευμένων εξετάσεων, όπως νευροψυχολογικό έλεγχο, εξέταση εγκεφαλονωτιαίου υγρού ή βιοδείκτες νόσου Alzheimer. Η πολυετής κλινική μου δραστηριότητα στο Ιατρείο Μνήμης του Ειδικού Κέντρου Ημέρας Alzheimer Λάρισας έχει προσφέρει σημαντική εμπειρία στη διερεύνηση των γνωστικών διαταραχών. Στο πλαίσιο της δραστηριότητας αυτής έχω αξιολογήσει κλινικά περισσότερα από 2.500 άτομα με αιτιάσεις σχετικά με τη μνήμη ή άλλες γνωστικές λειτουργίες. Στόχος είναι η έγκαιρη αναγνώριση της γνωστικής διαταραχής, η διερεύνηση της αιτιολογίας της και η διαμόρφωση ενός εξατομικευμένου πλάνου αντιμετώπισης και παρακολούθησης, σε συνεργασία με τον ασθενή και την οικογένειά του. |
|
Επικοινωνία
Κλείστε το Ραντεβού σας
Για περισσότερες πληροφορίες ή για να προγραμματίσετε την επίσκεψή σας, επικοινωνήστε με το νευρολογικό ιατρείο της Δρ. Ευαγγελίας Πανταζή.
ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΗΣΤΕ ΜΑΖΙ ΜΑΣ |
